English (United Kingdom)

Προγραμματισμός, Ανάπτυξη και Διαχείριση του Χώρου: Θεωρίες και Πρακτικές

Κατηγορία Μαθήματος: Y         ECTS: 7,5

Διδάσκων

Κωστής Χατζημιχάλης, Ομότιμος Καθηγητής

 

Στόχος και περιεχόμενο του μαθήματος

 

Ο σκοπός του μαθήματος είναι διττός. Πρώτο να παρουσιάσει συνοπτικά τις βασικές θεωρίες και προσεγγίσεις του προγραμματισμού για την ανάπτυξη του χώρου, δίνοντας έμφαση στις σχέσεις εξουσίας, κοινωνικών υποκειμένων και χωρο-χρόνου και δεύτερο να εξειδικεύσει τα παραπάνω στην Ευρώπη και στην Ελλάδα. Ο προγραμματισμός δεν αποτελεί μια ουδέτερη, τεχνοκρατική διαδικασία μέσω της οποίας υποτίθεται ότι αριστοποιούνται οι επιλογές. Εδώ αναφύονται ερωτήματα όπως πχ. πως εμφανίζεται ένα πρόβλημα προγραμματισμού για την ανάπτυξη του χώρου, από ποιους/ες και με ποια διαδικασία επιλύεται ένα πρόβλημα χωρικής ανάπτυξης. Η διαφοροποιημένη «κατασκευή/προσέγγιση» των παραπάνω ερωτημάτων από συγκρουόμενα συμφέροντα, μικρές και μεγάλες εξουσίες και από τους πολίτες, συγκροτεί το αντιφατικό και εξόχως πολιτικό (με την ευρεία έννοια του όρου) πεδίο του προγραμματισμού για την ανάπτυξη του χώρου. Η Ευρώπη αποτελεί ένα προνομιακό εργαστήριο συγκρότησης θεωριών και υλοποιημένων εφαρμογών χωρικής ανάπτυξης σε πολλές κλίμακες, από την αστική μέχρι τη διεθνική. Η πολυμορφία των Ευρωπαϊκών παραδόσεων προγραμματισμού οφείλεται στις διαφορετικές ιστορικές καταβολές ανάπτυξης του καπιταλισμού και στα διαφορετικά συστήματα διοίκησης και οργάνωσης του κράτους σε τοπική, περιφερειακή και εθνική κλίμακα καθώς και στην πρόσφατη διεθνική εμπειρία της ΕΕ. Το 2006 συμπληρώθηκαν είκοσι χρόνια από την υπογραφή της Ενιαίας Ευρωπαϊκής Πράξης. Μετά από τη Συνθήκη της Ρώμης το 1957, το 1986 ήταν ένα πραγματικά νέο ξεκίνημα στη διαδικασία ανέγερσης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Στα πλαίσια της προσπάθειας για οικονομική, κοινωνική και πολιτική ενοποίηση της ευρωπαϊκής ηπείρου, πραγματοποιείται εδώ και είκοσι χρόνια ένα μοναδικό προγραμματικό και σχεδιαστικό εγχείρημα μεγάλης κλίμακας, αυτό της ενοποίησης του ευρωπαϊκού χώρου. Το μάθημα θα προσπαθήσει να κάνει σαφείς αυτές τις πολιτικές και τις θεωρίες που τις στηρίζουν.